خوش صحبت و با اخلاق است و کم تر مصاحبه می کند. بیش از 30 سال خبر خواند و با «خبر» ماند و اکنون دوران  بازنشستگی‌اش را آرام و  بی‌هیاهو و  بی خبر سپری می کند. «فواد بابان» گوینده مطرح خبر، چند سالی است که بعد از بازنشستگی در شمال زندگی می کند. این روزها دیگر صدای گرم و پخته اش را  نمی شنویم، صدایی که خیلی از جوان ترها و حتی نسل جدید با آن خاطره دارند. او این روزها درگیر کارخانه داری است. امروز یکشنبه 17 مرداد روز خبرنگار است و  به همین بهانه با فواد بابان گوینده کاربلدی که بیش از 3 دهه خبر خواند، گفت و گویی انجام دادیم تا از این حرفه و از او بیشتر بدانیم.

 


اکنون چه کاری انجام می دهید؟
دوران بازنشستگی را سپری می کنم. من سال 1378 بازنشسته شدم و 12 سال بعد از آن هم کار کردم و برای دومین بار بازنشسته شدم. من کُرد، کُرد زاده و عاشق آن ها و سرزمین خودم هستم اما چون در تهران متولد شدم همه سال های عمرم را در این شهر بودم. 5سال است تهران را  ترک کرده ام و در شهر زیبای ساری،  بهشت برین زندگی می کنم. در این شهر کارخانه ای خریده ام و امیدوارم آن را راه بیندازم تا عده ای بتوانند نان بخورند.

علاقه به گویندگی چگونه در شما نمود پیدا کرد؟
ارثی است و پدرم گوینده بود.من و خواهرم در سن کودکی به همراه پدرم به میدان ارگ می رفتیم و برنامه کودک اجرا می کردیم، در سال های 1339تا 1341. سپس پدرم مدیر انتشارات رادیو در کرمانشاه شد. من دیگر برنامه اجرا نکردم و بعد از دریافت دیپلم و خدمت سربازی استخدام رسمی سازمان شدم و در سال 1356 برای ادامه تحصیل به آمریکا رفتم.

چه زمانی فعالیت خود را به عنوان گوینده خبر شروع کردید؟
 در سال1353 استخدام رسمی سازمان شدم. پیش از آن هم در سازمان و رادیو از سن 7 ، 8 سالگی برنامه کودک اجرا می کردم یعنی سال 1339.

آن موقع تعداد شبکه ها محدود بود. آیا برای تخصص در این حرفه آموزش هم دیدید؟
دوره آموزشی دیدم. برای گوینده های جدید هم مرتب  دوره آموزشی می گذارند. چندی پیش با من تماس گرفتند و گفتند برای ارتقای سطح گوینده ها 4 ماه آموزش بدهم اما فرصت این کار را ندارم اما اصرار داشتند و گفتند فردی را برای آموزش ندارند. من تنها گوینده ای هستم که کتاب در زمینه گویندگی نوشته ام و فارغ التحصیل هنرهای اجتماعی از کشور آمریکا هستم و گویندگی هم کرده ام.

فکر کنم دو کتاب هم نوشته اید؟
کتابم با نام «اصول گویندگی و مبانی فن بیان» در انتشارات دانشکده صدا و سیما در شرف نشر و حدود 300 صفحه است. کتاب اولم در زمینه گویندگی تخصصی خبر بود.

در آن دوران رقیب اصلی تان کدام گوینده بود؟
همه رقیب یکدیگر بودیم اما فضا دوستانه بود. این نکته را هم بگویم که با آن دستمزدها هیچ فردی کار سخت گویندگی خبر را انجام نمی داد و نمی پذیرفت.

در حال حاضر که بازنشسته شده اید، به چه کاری مشغول هستید؟
من دو بار بازنشسته شدم. اکنون کارخانه ریسندگی نخ خریده ام و مشغول کارخانه داری هستم.

یعنی حقوق گویندگی این قدر زیاد بود که با آن کارخانه خریدید؟
اصلاً این گونه نیست حقوقم را هر 6 ماه یک مرتبه هم دریافت نمی کردم، من از ابتدا هم کارخانه داشتم. در کنارش 30 سال کار ساخت و ساز انجام دادم و برج ساختم. اکنون هم کارخانه ریسندگی خریداری کرده ام.

پس با وجود این که دستمزد اندکی از گویندگی دریافت می کردید عشق به این حرفه شما را به ادامه کار وادار کرد؟
من هم زمان چند کار انجام می دادم. هم در دانشگاه تدریس و هم در رشته علوم سیاسی تحصیل می کردم. علاوه بر آن کارخانه داری و ساخت و ساز هم می کردم. همیشه 24 ساعت در شبانه روز زمان کمی برایم بود.

 


گوینده های جوان کنونی کارشان چگونه است؟
خوب می شوند. نسبت به گذشته خیلی فرق کرده  و خوب شده اند.
البته شیوه اجرای آن مقطع با اجراهای کنونی زمین تا آسمان فرق می کند.
بله همین طور است. گوینده ها دیگر از آن حالت صورت سنگی و بدون هیچ تحرک و صاف نشستن در آمده اند. خبر را گوینده قرائت نمی کند، بلکه مجری است و باید خبر را اجرا کند که اصلش هم همین است. کار ما غلط بود البته این گونه می خواستند و می گفتند تکان نخوریم، صاف و بدون حرکت بنشینیم، ابروی مان بالا نرود و پلک نزنیم.

شما  که استاد حرفه گویندگی هستید چه انتقادی نسبت به نحوه اجرای جوانتر ها دارید؟
برای پیشرفت باید تمرین کنند، به روز باشند و تحصیل کنند. همیشه تاکید دارم مطالعه و تمرین در گویندگی خیلی مهم است. البته طبیعی است که آموزش هایی را باید ببینند. چون بعضی از گوینده ها چهره شان خوب است اما صدای خوبی ندارند یا برعکس صدای خوبی دارند اما چهره ندارند، برخی هم هر دو را دارا هستند، همه چیز ذاتی نیست برخی ویژگی ها باید اکتسابی باشد. گویندگان جوان باید آموزش های لازم و شیوه درست نفس کشیدن را یاد بگیرند و بدانند تنفس دیافراگمی چیست، طرز لباس پوشیدن و نشستن را یاد بگیرند. در برقراری ارتباط، ملموس و راحت باشند، گزافه گویی، تعارف و تواضع را کم کنند. خیلی شسته و رفته گویندگی کنند.همیشه دنبال آموزش و به روز بودن باشند. آن موقع ما با عشق کار می کردیم. ماهی 6 هزار تومان حقوق دریافت می کردم  و تا قبل از سال1374این حقوق را می گرفتم. به یاد دارم یکی از گویندگان بی بی سی ، از من پرسید که در ماه چقدر حقوق می گیریم؟ من از همه بیشتر می گرفتم و گفتم 8 هزار تومان و او چون دستمزد ما کم بود خندید. چند سال بعد که بی بی سی راه افتاد او برای ما پیغام فرستاد که بی بی سی پول خوبی می دهد یعنی 4هزار و 800 پوند با منزل و خودرو و پیشنهاد داد ما هم آن جا برویم اما من گفتم اگر برای یک ساعت گویندگی 48 هزار پوند هم پرداخت کنند نمی رویم و ما برای این نظام و مملکت کار می کنیم.غیر از من، از دوستانی هم چون حیاتی و سلطانی هم دعوت کردند که آن ها هم نپذیرفتند.

 

همیشه دنبال آموزش و به روز بودن باشند و تمرین کنند

 

آیا می توان به این نکته اشاره کرد که برخی گوینده‌ها از روی برخی شبکه ها الگو برداری کرده اند؟
شما اکنون گوینده های ما را با تمام گوینده های دنیا قیاس می کنید. آن موقع شما به گوینده های دنیا دسترسی نداشتید. گزارشی از یکی از شبکه های آمریکایی پخش می شد و جدی نمی گرفتیم و فقط تلویزیون خودمان را می دیدیم. اما اکنون انتخاب خیلی زیاد است و مردم به شبکه های مختلف دسترسی دارند، معایب بیرون می زند و خودش را نشان می دهد. اکنون تکنیک ها جدید شده و سیستم اتوکیو آمده اما آن موقع نبود. خودمان باید روی کاغذهای رولی می نوشتیم و یک نفر نوشته ها را  با دستگاه و یا با دست می چرخاند و ما  می دیدیم و می خواندیم و شرایط سختی بود. یا اصلا این دستگاه هم نبود و ما روی کاغذ می نوشتیم و می خواندیم. سپس تایپ و دستگاه های مختلف آمد. اکنون قلم و کاغذی در کار نیست. البته باید الگو برداری شود چون علم آن هاست و علم ما نیست و باید یاد بگیریم .اکنون مثل دوره سابق نیست که مجری بی تحرک بنشیند ضمن این که زبان خبری، محاوره ای و رسمی فرق می کند و هر بخشی یک نوع اجرا را می پذیرد. مثلا فرمت خبر 20:30 با خبرهای دیگر فرق می کند.

وضعیت شبکه خبر را چگونه ارزیابی می کنید؟
اکنون روز به روز شبکه خبر بدتر می شود. گوینده ها باید خود را به روز کنند اما کلیشه  و قدیمی و بر اساس چارچوب اجرا می کنند و نباید این گونه باشد. باید اندکی آب و رنگ و جذابیت بیشتری داشته باشند.
البته در ادامه می خواهم بگویم که شیوه اجرای کنونی گوینده های جوان درست و در حال پیشرفت است اما برخی مجریان باید برخورد مناسب تری داشته باشند.
جسارت خوب است و گوینده باید جسور باشد. جسارت و شجاعت  دو ویژگی خاص گوینده  است اما در صورتی که به  توهین نرسد و خدای نکرده از خطوط قرمز اخلاقی رد نشود. فردی که با او صحبت می کنند باید محترم شمرده شود و کلامش قطع نشود. هر کدام از گفت و گو های ویژه، فرمت هایی دارد. برنامه ای مانند «نگاه یک» باید انتقادی باشد. تاک من شو هایی هست که می طلبد همیشه باید روی صندلی داغ باشد و داستانش فرق می کند. یا زمانی که شما مسئولی را دعوت می کنید باید احترامش را نگه دارید. معمولا مدیران ما پاسخ گو نیستند.

در پایان بفرمایید بهترین اجرای شما چه زمانی بود؟
 بهترین اجرایم آخرین بخش خبری بود که در جام جم داشتم. بعد از اتمام 2 ساعت گریه کردم.

 

منبع : روزنامه خراسان شمالی

مصاحبه توسط : مریم ضیغمی

دوره گویندگی و فن بیان
جواد اسکندری
مدرس : جواد اسکندری
نظر 0
پیام بگذارید